خانه / مناسبت‌ها / رمضان / رمضان حامل ارزش های کرداری، رفتاری و گفتاری

رمضان حامل ارزش های کرداری، رفتاری و گفتاری

رمضان حامل ارزش های کرداری، رفتاری و گفتاری

رمضان یکی از ماه های بلند حرمت الاهی است که آن را خدای متعال وسیله‌ی تربیت هرچه بهتر بندگانش قرار داده اند، اینکه رمضان چیست؟ حقیقت آن چیست؟ چه پیام و فوایدی دارد؟ در دنباله این نوشته ان شاءالله به پاسخ همین پرسش ها پرداخته می‌شود.

۱. تعریف رمضان

الف: رمضان در لغت: رمضان از «رمض» گرفته شده به معنای شدت حرارت و گرمی است، یعنی که ماه رمضان گناهان آدمی را می‌سوزاند و پاک می‌کند. نیز گفته اند که رمضان از «رمیض» گرفته شده به معنای ابر و باران در پایان چله‌ی تابستان و ابتدای فصل پائیز که گرمای تابستان را دور می‌کند، و ماه رمضان را به این دلیل رمضان می‌گویند که چون باران رحمت الاهی بدن آدمیان روزه دار را از گناه می‌شوید و پاک می‌کند. (محمد بن منظور افریقی، لسان العرب، ج۷ ص۱۶۰)

ب: رمضان در اصطلاح: عبارت است از ماه نهم ماه های عربی و اسلامی که در عرف شریعت آن را ماه نزول قرآن خوانده شده است، آنجا که می‌فرماید: «شَهْرُ رَمَضانَ‏ الَّذی أُنْزِلَ فیهِ الْقُرْآن‏» (بقره: ۱۸۵، سیدعلی اکبر قریشی، قاموس قرآن، ج۳ ص۱۲۳)

۲. حقیقت رمضان

حقیقت رمضان در فرهنگ اسلامی اینست که: این ماه مبارک یکی از مهمترین و محترم ترین ماه های سال است؛ ماهی که نزد مسلمانان به ماه عبادت، طهارت، خیر و فلاح، برکت و صلاح، مغفرت و بخشش، نیکی و خیرخواهی، کمک و همکاری معروف است. خدای منان آن را ماه نزول قرآن و پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم آن را ماه خدا نامیده است. رمضان عرصه‌ی برای تجلی حقیقت اسلام است؛ تسلیمی محض در برابر خدای متعال، و این عرصه خدا مجالی است تا بندگان به امر و رضای او، حتا از نیاز های طبیعی و حلال خود هم چشم پوشی می‌ کنند و سر تسلیم بر بندگی شکوهمند خالق بی همتای خویش فرود می‌آورند.

۳. فضلیت رمضان

رمضان در میان تمامی ماه های سلا از فضیلت و برتری ویژه ای برخوردار است، یکی از برتری هایش اینکه رمضان به خدا نسبت شده است و از آن به عنوان «شهرالله» (ماه خدا) یاد کرده اند، و هر چیزی که به خدا نسبت شود، از حرمت و جایگاه ویژه ای برخوردار می‌باشد.

دیگر اینکه تنها ماهی که در قرآن از آن نام برده شده است، ماه رمضان است، آنجا که می‌فرماید: «شَهْرُ رَمَضانَ‏ الَّذی أُنْزِلَ فیهِ الْقُرْآن‏» (بقره: ۱۸۵). برتری دیگر اینکه: خدای متعال شب قدر، یعنی شب نزول قرآن و شب هزاران خیر وبرکت را، در ماه مبارک رمضان قرار داد است. دیگر اینکه: خداوند کریم در قرآن از عظمت و اعمال این ماه یاد نموده است، و پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم از آن به عنوان «شهر عظیم» (ماه بزرگ) یاد فرموده اند.

۴. ماه ضیافت الاهی

رمضان ماه ضیافت و مهمانی خدای یگانه است، البته ضیافت الاهی سفرهای متعددی دارد که در این ماه برای مهمانانش گسترانیده می‌شود، یکی از سفره های ضیافت خدا در این ماه، نزول قرآن، این کتاب مقدس الاهی است، پس مناسب است که در این ما با حضور در ضیافت الاهی بر سر سفره ای قرآن کریم بنشینیم و از مزایای این سفره با برکت استفاده بهینه نماییم، علاوه ازین هر لحظه و هر قدم و هر نفس این ضیافت، شرافت و کرامت است، طور که نفس کشیدن مهمانان این ماه، تسبیح و حتا خوابیدن شان عبادت محسوب می‌گردد که دیگر ماه های سال ظرفیت این شرافت را ندارد. مهمانان هر قدر خواسته باشند، می‌توانند با انس به قرآن و سایر عبادات، هرچه بیشتر خود را به خدای میزبان این سفره نزدیک‌تر کنند.

۵. کورس یک ماه تربیتی

انسان در یازده ماه سال تقریباً لجام گسیخته در زیر چتر حکومت الاهی بسر می‌برد، ولی خدای عالم برای یک ماه تمام، آدمیان را در مجال کف نفس، خودداری از درخواست نفسانی، خودداری از نیازهای طبیعی، تمرین مفید و نیکویی می‌دهد تا در باقی یازده ماه سال، آدمی در خویشتن داری و تقویت اراده خویش، چون آن ماه ایستادگی کند و فقط چون ماه رمضان تن به رضای الاهی دهد، و در مقابل وساوس شیطانی و خواهشات نفسانی نفس اماره بالسوء مقاومت و ایستادگی نموده از اهل تقوی و رستگاری شود.

۶. ماه طهارت و سترگی

روزه ضمن تطهیر و پاکی جسم آدمی، به تطهیر روح و جان نیز می‌پردازد، این ماه است که بنده وجود خود را از تمایلات مادی و حیوانی پاک می‌سازد، روح آدمی در فضای پاکی، رشد و تعالی حاصل کرده از رحمات بی‌کرانه‌ای ایزد بی‌مثال بهرمند می‌شود. آری، چنان جسم و جان را صیقل می‌زند و طهارت می‌بخشد که هیچ صیقلی در برابر آن کارایی ندارد.

۷. ماه تخلق به اخلاق الاهی

روزه رمضان آدمی را از خودی آزادی بخشیده حقیقت، باطن و ظاهر او را به رضای خدا و لقای وی گره می‌زند و سرانجام او متخلق به اخلاق الاهی می‌شود، رسول گرامی صلی الله علیه و سلم فرموده اند که خدای عزوجل می‌فرماید: «روزه از من است و من خود به آن پاداش می‌دهم» یا اینکه: «من خود پاداش او هستم»، یعنی چنان رابطه ای تنگاتنگی روزه دار با خداوند قدوس پیدا می‌کند که خدا خود را در پاداش برای او تقدیم می‌کند، ازینجا حیف است که آدمی، جز خدای یگانه برای کسی دیگری روزه بگیرد و از فضای تخلق به اخلاق الاهی خود را بدور اندازد. البته بیاد داشته باشیم که غیر خدا همواره در معرض زوال و تغییر است، نمی‌تواند پاداش انسان این موجود معظم باشد، بناء پاداش وی، لقای دوست و ذات حق لایزال است.

۸. ماه تقوی و پرهیزگاری

صراحتی که در قرآن عظیم الشأن، در لابلای آیات این کتاب الاهی شده اینست که: رمضان را ماه تقوی و پرهیزگاری خوانده است. تقوی مفهوم گسترده ای دارد و شروع آن باید با اصلاح و پاک شدن قلب ها آغاز شودژ؛ زیرا اساس و سرچشمه‌ی تقوی قلب است، رسول گرامی صلی الله علیه و سلم باری به سوی قلب اشاره کرده فرمودند: «تقوی اینجاست» و چند باری این مطلب را تکرار نمودند.

هدف از روزه تنها خودداری از خوردن و نوشیدن و همبستری نیست، بلکه تاثیراتی مثبتی از قبیل خوب شدن اخلاق، رفتار، گفتار و پاکی ظاهر و باطن را به دنبال داشته باشد، و اگر روزه فاقد ارزش های مذکور باشد، حق آن اداء نشده است، ازینرو رسول گرامی صلی الله علیه و سلم فرموده اند: «روزه داری که گفتار و عملکرد باطل و حرام را ترک نکند، خدای عزوجل هیچ نیازی به خود داری از از خوردن و آشامیدن ندارد». مسلماً روزه مایه‌ای تزکیه نفس و تربیت آن می‌گردد؛ بنابراین باید ثمره‌ای روزه را در اخلاق، رفتار و گفتار مان مشاهده کنیم.

از خداوند رحیم مسئلت می‌داریم تا به ما توفیق روزه ای را عنایت کند که به یمن ادای آن، اعمال مان صالح‌تر، اخلاق مان پاک‌تر، دل های مان مصفی‌تر، خدای مان راضی‌تر و دعاهای مان پذیرفته‌تر گردد.
حبیبی صالحی
۱۵ ثور ۱۳۹۷خورشیدی / ۱۹ شعبان ۱۴۳۹قمری

درباره ی عبدالحق حبیبی صالحی

* فارغ التحصیل مدارس دینی پاکستان * استاد دارالعلوم عربی کابل * استاد در دانشگاه های خصوصی و ... * دبیرکل مجمع مدارس عربی افغانستان * نویسنده * مترجم

همچنین ببینید

دعوت به بزرگترین مهمانی

نویسنده: فریبا قهرمانی در مهمانی خداوند دلم می خواهد… پاهای چسبیده به این دنیای مادی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *