خانه / مقالات / اخلاق و تربیت / چه شخصی مستحق شرم و حیاست؟

چه شخصی مستحق شرم و حیاست؟

نویسنده: محمدسلمان منصورپوری

ترجمه: محمدامین حسین بر

هر انسان تا حدّی دارای شرم و حیاست؛ یعنی: او عموماً جلوی دیگران بی‌شرمی و بی‌حیایی را نمی‌پسندد و کوشش می‌کند که شخص دیگر او را هنگام مرتکب شدن به عمل بی‌حیایی، مشاهد نکند و مردم به پاس احترام خود از انجام اعمالی که باعث بی‌عزّتی آنان قرار می‌گیرد، خودداری می‌کنند، و آن هم بر اثر شرم و حیا می‌باشد که انسان کوشش می‌کند به عناوین مختلف خود را محفوظ نگه‌دارد.

به طور مثال کشف عورت چنان عملی است که انسان به خاطر شرم و حیا مرتکب آن نمی‌گردد؛ البته این عمل در خلوت و تنهایی خلاف حیا شمرده نمی‌شود.

امّا در شریعت اسلامی مراد از حیا، حیای انسانی محض نیست؛ بلکه اسلام به پیروان خود امر می‌کند که: از آن خدای علیم و خبیری شرم کنید که از ظاهر و پوشیده و حاضر و غایب شما باخبر است و تقاضای شرم کردن از او این است که آن عملی که از نظر او انجامش بد است، هرگز انجام داده نشود و تمام اعضا و جوارح خود را پایبند آن بگرداند که هیچ وقت از آن‌ها چنین عملی صادر نگردد که خلاف دستور او باشد. رسول الله > در این مورد به طور واضح راهنمایی نموده است؛ چنان‌که یک دفعه اصحاب کرام رضوان الله علیهم اجمعین را مورد خطاب قرار داده فرمود: «اسْتَحْیُوا مِنَ اللَّهِ حَقَّ الْحَیَاءِ». قَالُوا: إِنَّا لَنَسْتَحْیِی مِنَ اللَّهِ یَا نَبِیَّ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ. قَالَ: «لَیْسَ ذَاکَ، وَلَکِنْ مَنِ اسْتَحْى مِنَ اللَّهِ حَقَّ الْحَیَاءِ فَلْیَحْفَظِ الرَّأْسَ وَ مَا وَعَى، وَلْیَحْفَظِ الْبَطْنَ وَمَا حَوَى، وَلْیَذْکُرِ الْمَوْتَ وَالْبِلى، وَمَنْ أَرَادَ الآخِرَهَ تَرَکَ زِینَهَ الدُّنْیَا، فَمَنْ فَعَلَ ذَلِکَ فَقَدِ اسْتَحْى مِنَ اللَّهِ حَقَّ الْحَیَاءِ»[۱]؛ ترجمه: شرم کنید از خدا حق شرم کردن، اصحاب کرام @ گفتند: تمام ستایش سزاوار خداوند متعال است؛ ای نبی الله! ما از خداوند شرم می‌کنیم. فرمود: هدف این نیست؛ لیکن کسی که شرم کند از خدا حق شرم کردن (او باید سه کار انجام دهد):

اوّل: باید سر و هر آن‌چه سر دور و بر خود جمع نموده، حفاظت کند؛

دوّم: شکم و هر آن‌چه شکم در بر گرفته، حفاظت نماید؛

سوّم: موت و آن‌چه بعد از موت پدید می‌آید، به خاطرآورد.

خلاصه این که کسی که آخرت را اراده کند، زینت و آرایش دنیا را ترک نماید، کسی که چنین عمل نماید، همانا او شرم کرده از خدا حق شرم کردن.

از حدیث فوق به طور واضح معلوم می‌گردد که از خدا شرم و حیا کردن الزامی است و در این مورد فقط دعوای زبانی کافی نیست؛ بلکه باید جسم و روح و تمام خواهشات خود را مطابق با دستور خداوندی در آورد و در هر حال باید اطاعت خداوند متعال را مدّ نظر قرار دهد.

منبع: دانشنامه اسلامی تبیین

[۱]. شعب الایمان، للبیهقی ۶/۱۴۲، مشکاه ۱/۱۴۰، ترمذی ۲/۷۲، التّرغیب و التّرهیب ۳/۲۶۹٫

 

برگرفته از کتاب: شرم از خدا

درباره ی محمدامین حسین بر

*مدرس و ناظم مدرسه دینی اشاعت التوحید سراوان *نویسنده *مترجم

همچنین ببینید

خویشتن داری صفت بزرگان است!

نویسنده: جلیل بهرامی نیا قَالُوا إِنْ یَسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ أَخٌ لَهُ مِنْ قَبْلُ فَأَسَرَّهَا یُوسُفُ …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *