خانه / فرهنگ و جامعه / یادآور تمدن درخشان خویش باشیم

یادآور تمدن درخشان خویش باشیم

نویسنده: عبدالخالق احسان

تمدن و پیشرفت همه جانبه علمی،‌اخلاقی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی؛ نیاز مبرم جامعه انسانی است؛ چون الله متعال انسان را به حیث خلیفه خویش در روی زمین آفریده و مسؤولیت عمران و آبادانی زمین را به او سپرده است.

دین مبین اسلام از طرف پروردگار هستی و انسان برای رهنمایی بشریت نازل شده و به تمام جنبه های زندگی دنیوی و اخروی انسان توجه مبذول داشته و به علم و دانش که خمیرمایه تمدن و پیشرفت می باشد، وقعی بیشتری گذاشته است.

اما متأسفانه امروزه جمع غفیری از فرزندان اسلام، وضعیت نابسامان و فروپاشیده ی امت اسلامی را ملاک قرار داده و منکر تمدن اسلامی بوده و همه علم و دانش و پیشرفت را مرهون غرب و غربیان دانسته و نسبت به گذشته درخشان خویش بی باور اند و تمدن محض مادی غرب را معیار برتری قرار داده و آن را بر اسلام و باورهای اصیل اسلامی ارحجیت می دهند و اگر بخواهیم از تمدن اسلامی صحبتی به میان آوریم، سراسیمه شده و دوران انحطاط امت را به رخ ما می کشند.

این در حالی است که تمدن معاصر وامدار تمدن اسلامی بوده و ناجوانمردانه تاریخ علوم را بریده و اندوخته های علمی استادان خویش را به نام خود ثبت کرده اند. این حقیقتی است که دانشمندان منصف غربی به آن اذعان دارند.

امت اقرأ قرن های متمادی پیشقراول علم و تمدن بوده و در علوم فلسفه، تاریخ، جغرافیه، فلک، نجوم، هندسه، ریاضیات، فیزیک، شیمی، صنایع، کشاورزی و طب؛ سرآمد روزگار خویش بودند.

زمانی که اجداد مؤمن نسل های اولیه مسلمانان به این علوم آگاهی داشته و اصول اسلامی را به خوبی پذیرفته و خود را بر اساس این اصول ساخته بودند، در مدت زمانی به درازای تاریخ از جمله نوابغ و دانشمندان و بزرگان زمانه و پرچمداران تفکر و اندیشه و استادان علوم جهانی و حاملان پرچم تمدن و پیشرفت بودند.

آن گاه که صدای علما و فلاسفه ما در مدارس اشبیلیه، قرطبه، غرناطه و… طنین انداز شد، اروپا از خواب بیدار گردید و به خود آمد و به جانب صدا روی آورد تا حقایق علم و معرفت و اصول پیشرفت و ترقی و تمدن را از استادان مسلمان بشنود.

در دورانی که دانشمندان مسلمان در محافل علمی خود از کروی بودن و گردش زمین، اجرام سماوی، حرکت آن ها، جاذبه زمین و قوانین مربوط به آن سخن می گفتند، عقل و خرد اروپائیان را خرافات و اسطوره ها پر کرده و نادانی و بی خردی و اوهام در آن لانه کرده بود.

در واقع دولت اسلامی، در عصر طلایی تمدن خویش، استاد و رهنمای برای جهانیان سرگشته و انسانیت ره گم کرده به شمار می رفت، گوستاولوبون از قول استاد (لیبری) خود می گوید: اگر اعراب بر صحنه تاریخ ظاهر نمی شدند، بیداری اروپای جدید نیز قطعاً چندین قرن به تأخیر می افتاد؛ چون اسلام دین علم، تمدن، شریعت، قانوگذاری، پیشرفت و بیداری است.

به حیث مشت نمونه خروار به یک مورد از پیشرفت علمی مسلمانان به نقل از کتاب (دستاوردهای تمدن اسلامی و نقش آن در رنساس) اشاره می کنیم:

«علمای مسلمان علوم مربوط به نور را علم بصریات یا علم مناظر می گفتند و هنگامی که به علوم و بخصوص به فلسفه روی آوردند، به علم مناظر نیز اهتمام خاصی نشان دادند و این سخن اغراق و گزافه نیست که اگر نو آوری و توجهات خاص مسلمانان به علم بصریات نبود، دانشمندان نجوم و طبیعت به پیشرفت های چشمگیر بعدی دست نمی یافتند.

و شاید بتوان به عنوان معروف ترین فردی که در این میدان تخصص داشت و پرچم علم بصریات را در قرن هفدهم میلادی بر افراشت، ( ابن هیثم)  را نام برد.

مشهور ترین کتاب ابن هیثم در این فن کتاب ( المناظر) است  که کتابی علمی و مبتنی بر مشاهده، تجربه و استنتاج می باشد، این کتاب به لاتینی ترجمه شده و در طول دوران ( قرون وسطی) تنها کتابی بوده که محققین این رشته به آن مراجعه می کردند. این کتاب در اصل هفت جلد داشته است در مورد علم مناظر، تشریح ساختمان چشم و رسم و نامگذاری بخش های آن و شاید او اولین کسی بوده که  قسمت های مختلف چشم را به عربی نامگذاری کرده است و همین اسامی به زبان های دیگر راه یافته و تا امروز هم از همین اسامی استفاده می شود. اسامی از قبیل: شبکیه، قرنیه، زجاجیه، عنبیه و… و در مورد وظایف و شیوه عمل هر کدام از این اجزاء و چگونگی نگاه کردن و دیدن اشیاء در آن واحد با دو چشم، چگونگی حرکت شعاع نور از جسم مرئی به چشم ها و سپس قرار گرفتن این تصاویر بر روی شبکیه در دو مکان شبیه به هم در چشم ها و… به تفصیل سخن گفته است.

در مورد عدسی ها و نیروی بزرگنمایی آن ها بحث کرده و تمام این گفته ها را با تجربیاتی که خود انجام داده اثبات می کند و برای هر قسمت که لازم دانست، تصاویر و طرح های رسم کرده است و چگونگی عملی کردن تجربیات را بیان نموده و بین آن چه که در طبیعت روی می دهد و قابل دیدن است با آن چه که فقط از طریق شنیدن تصور و تخیل می شود به مقایسه پرداخته است.»

در پایان این مختصر به این نتیجه می رسیم که امت اسلامی دارای تمدن درخشان و شکوفای بوده و درین زمینه استاد و رهنمای دیگران بودند و بر ماست که از تاریخ پر افتخار خویش آگاه بوده و به خود ببالیم و عزتمندانه زندگی نموده و تلاش نماییم تا بار دیگر آن مجد و عظمت و تمدن و پیشرفت خویش را اعاده کنیم.

درباره ی عبدالخالق احسان

همچنین ببینید

داشتن مسجد، حق مسلم اهل سنت در پایتخت !

نویسنده: کتایون محمودی دو روز  از عید فطر گذشته و فضای مجازی هنوز پر از …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *